Duurzame verpakking wordt al jaren besproken, maar de huidige verschuiving in detailverpakkingen is niet langer alleen gebaseerd op milieugerichte marketing.
De richting wordt steeds duidelijker zichtbaar op drie plaatsen:
In 2023 genereerde de Europese Unie 79,7 miljoen ton verpakkingsafval, wat neerkomt op 177,8 kg per persoon. Papier en karton vertegenwoordigden 40,4% van dat afval, terwijl plastic 19,8% uitmaakte. Tegelijkertijd daalde het EU-verbruik van lichtgewicht plastic draagzakken van 95 zakken per persoon in 2018 naar 65 in 2023.
Dezelfde verandering is zichtbaar in Engeland. Overheidsgegevens laten zien dat het aantal eenmalige draagzakken dat door de belangrijkste retailers in 2024–2025 werd verkocht, bijna 98% lager was dan vóór de invoering van de vergoeding voor draagzakken.
Onderzoek onder consumenten wijst in dezelfde algemene richting, hoewel met een belangrijke voorwaarde. Het wereldwijde verpakkingsonderzoek van McKinsey uit 2025 omvatte 11.136 consumenten in 11 landen. Herbruikbaarheid werd in elk onderzocht land als het belangrijkste duurzaamheidskenmerk genoemd, terwijl herbruikbare verpakkingen en verpakkingen met gerecycleerd materiaal ook zeer hoog scoorden.
Het resultaat is niet eenvoudigweg een verschuiving van plastic naar papier.
De sterker opkomende trend is een verschuiving van:
eenmalige, overdreven en moeilijk recycleerbare verpakkingen
naar:
recycleerbare, herbruikbare, verpakkingen met gerecycleerd materiaal en materiaalefficiënte verpakkingssystemen.
Voor retailers en verpakkingsinkopers is dit onderscheid van belang.

Retailverpakkingen maken deel uit van een veel groter afvalprobleem.
Gegevens van de EU tonen aan dat het verpakkingsafval in 2023 79,7 miljoen ton bedroeg. Papier en karton maakten 32,3 miljoen ton uit, terwijl het plasticverpakkingsafval 15,8 miljoen ton bedroeg.
De omvang van deze afvalstroom zorgt voor druk op:
Dit is een van de redenen waarom de verpakkingsstrategie verschuift van de eenvoudige vraag:
Wat is de goedkoopste verpakking?
naar een complexere vraag:
Kan deze verpakking minder materiaal gebruiken, hergebruikt worden, gerecycled materiaal bevatten of deel uitmaken van een bestaand recyclingstelsel?
Duurzame verpakking wordt niet automatisch een aankoopvoorkeur alleen omdat deze wordt omschreven als milieuvriendelijk.
De gegevens zijn genuanceerder.
Het onderzoek van McKinsey uit 2025 toonde aan dat prijs en kwaliteit nog steeds sterker bepalende factoren zijn voor aankoop dan duurzaamheid. In Europa gaven 42% van de ondervraagde consumenten aan dat de milieueffecten van verpakkingen ‘zeer’ of ‘uiterst’ belangrijk zijn, maar voedselveiligheid, houdbaarheid en andere praktische factoren werden hoger ingeschat.
Dit betekent dat retailers de trend naar duurzame verpakkingen niet moeten interpreteren als:
Consumenten zullen elk product accepteren, mits het milieuvriendelijk is.
Een betere interpretatie is:
Consumenten verwachten in toenemende mate dat duurzaamheid wordt gecombineerd met prijs, kwaliteit en functionaliteit.
Toen consumenten specifiek werden gevraagd naar duurzaamheidskenmerken, was circulariteit de duidelijkste voorkeur. Herbruikbaarheid stond wereldwijd op de eerste plaats, terwijl herbruikbaarheid en gerecycled materiaal ook zeer sterk scoorden.
Voor op maat voor kopers van zakken is dit een belangrijk signaal.
De grootste productkansen zijn niet noodzakelijkerwijs producten die er eenvoudig natuurlijk uitzien. Het zijn producten met een duidelijke en begrijpelijke waardepropositie, zoals:
De EU-verordening inzake verpakkingen en verpakkingsafval stimuleert verpakkingsontwerp dat gericht is op minder afval, meer gerecycled materiaal, recycleerbaarheid en hergebruik.
De Europese Commissie stelt dat de verordening vanaf medio 2026 van toepassing wordt. De richting ervan omvat eisen ten aanzien van gerecycled materiaal in plasticverpakkingen, eisen ten aanzien van recycleerbaarheid van verpakkingen tegen 2030, vermindering van onnodige verpakkingen en meer ondersteuning voor hergebruik- en navulsystemen.
Voor inkopers in de detailhandel betekent dit een structurele verschuiving.
Verpakkingsprojecten moeten in toenemende mate rekening houden met:
Dit maakt duurzame verpakking minder een tijdelijke ontwerptrend en meer een langetermijninkoopkwestie.

De beschikbare gegevens bewijzen niet dat elk product met het label „milieuvriendelijk“ in omvang toeneemt.
Het sterkste bewijs ondersteunt een aantal specifieker richtingen.
De afname van lichtgewicht, eenmalige draagzakken is één van de duidelijkst meetbare veranderingen in de verpakking voor retail.
Het EU-verbruik daalde van 95 lichtgewicht plastic draagzakken per persoon in 2018 naar 65 in 2023.
In Engeland verkochten de grootste retailers bijna 98% minder eenmalige plastic draagzakken in 2024–2025 dan vóór de invoering van de vergoeding voor draagzakken.
Dit betekent niet automatisch dat elke herbruikbare tas een succesvol product wordt.
Het betekent wel dat retailers alternatieven nodig hebben.
Voor custom tas projecten zijn de meest relevante formaten:
Geschikt voor retailers die een duidelijk verhaal over gerecycled materiaal willen vertellen.
Geschikt voor supermarkten en groente- en levensmiddelenprojecten die grotere capaciteit en herhaald gebruik vereisen.
Geschikt voor conveniencewinkels, loyaliteitsprogramma's en reisgebruik waar mobiliteit belangrijk is.
Geschikt voor lifestyle-retail, boekwinkels, mode-merken en premium-promotieprogramma's.
Geschikt voor cadeau-, voedsel-, wijn- en natuurlijk georiënteerde retailprojecten.
De belangrijke verandering is niet eenvoudigweg:
Plastic zak → een andere zak.
De echte trend is:
een wegwerpdraagtas → een tas die is ontworpen voor herhaald gebruik.

RPET is een van de meest relevante materialen voor kopers van op maat gemaakte tassen, maar de marktgegevens moeten nauwkeurig worden beschreven.
Volgens Textile Exchange steeg de productie van gerecycled polyester van ongeveer 8,9 miljoen ton in 2023 naar 9,3 miljoen ton in 2024.
De marktaandeel van gerecycled polyester in de totale polyestermarkt daalde echter van 12,5% naar 12%, omdat de productie van nieuw (virgin) polyester nog sneller groeide.
Dit is een belangrijk onderscheid.
Het absolute volume aan gerecycled polyester.
Het aandeel in de totale polyesterproductie.
Daarom zou het onjuist zijn om te zeggen:
Gerecycled polyester vervangt wereldwijd snel nieuw (virgin) polyester.
De gegevens ondersteunen die conclusie niet.
Een nauwkeurigere commerciële conclusie is:
Gerecycleerd polyester wordt een belangrijke inkoopcategorie, maar primair polyester domineert nog steeds de wereldwijde productie.
Voor kooptassenkopers is RPET bijzonder geschikt voor:
Het grootste voordeel is niet het uiterlijk, maar de mogelijkheid om vertrouwde polyesterprestaties te combineren met een verhaal over grondstoffen uit gerecycleerde bronnen.
Papier en karton blijven een belangrijk onderdeel van de verpakkingsmarkt.
Consumenten in het wereldwijde onderzoek van McKinsey uit 2025 rangschikten papier over het algemeen als een van de meest duurzame verpakkingsmaterialen, terwijl plasticfolies werden ingedeeld als een van de minst duurzame verpakkingsvormen.
De recyclinginfrastructuur ondersteunt papiergebaseerde verpakkingen ook in veel Europese markten. Volgens de European Paper Recycling Council bedroeg het recyclingpercentage voor papierverpakkingen in Europa 83,1%.
Dit geeft verschillende verpakkingstypes sterke relevantie:
Papier is echter niet automatisch het beste materiaal voor elk product.
Een papieren zak kan geschikt zijn voor:
Een herbruikbare stoffen zak kan beter zijn voor:
De marktrichting is daarom niet:
Papier zal elk plastic product vervangen.
Het is:
Papier wordt aantrekkelijker waar bestaande inzameling- en recyclingstructuren het praktisch maken.

Duurzaam verpakkingsontwerp is in toenemende mate verbonden met materiaalefficiëntie.
De nieuwe EU-richtlijn voor verpakkingen richt zich specifiek op overbodige verpakkingen, buitensporige lege ruimte en onnodige lagen, en stimuleert tegelijkertijd kleiner en lichter verpakkingsontwerp.
Voor winkelzakken creëert dit kansen voor:
Bijvoorbeeld kan een retailer niet langer één oversized boodschappentas nodig hebben voor elke aankoop.
Een efficiënter zaksystem kan omvatten:
| Tas Grootte | Typisch gebruik |
|---|---|
| Klein | Cosmetica, accessoires, kleine cadeaus |
| Medium | Kleding, boeken, algemene retail |
| Groot | Meerdere artikelen, groente of grotere producten |
Voor de ontwikkeling van op maat gemaakte tassen kan een lichtgewicht constructie commercieel aantrekkelijk zijn, mits deze nog steeds voldoende biedt aan:
Verpakkingen die meerdere verschillende materialen combineren, zijn moeilijker te verwerken aan het einde van hun levensduur.
De regelgevende richting naar recycleerbaarheid en materiaalefficiëntie bevordert daarom eenvoudigere structuren, voor zover technisch haalbaar.
Bij projecten voor op maat gemaakte tassen beoordelen kopers steeds vaker vragen zoals:
Dit betekent niet dat elke tas uitsluitend uit één materiaal moet bestaan.
Ritssluitingen, handvatten, gaas, voering en versterking kunnen nog steeds nodig zijn voor de functie.
De richting is gericht op:
noodzakelijke complexiteit in plaats van decoratieve complexiteit.

Een nuttige materiaalstrategie moet de werkelijke marktrichting onderscheiden van marketingaannames.
| Materiaal | Trendpositie | Beste toepassingen | Belangrijke opmerking |
|---|---|---|---|
| RPET-polyester | Sterke kans | Winkelen, opvouwbaar, promotioneel, reistassen | Het absolute volume gerecycled polyester stijgt, hoewel het marktaandeel recentelijk is gedaald |
| Papier & Karton | Sterke positie | Winkelzakken, geschenkdozen, hulsjes | Ondersteund door hoge recyclingpercentages in Europa en een sterke consumentenperceptie |
| Katoen & canvas | Sterk voor herbruikbare premiumzakken | Mode, boekwinkels, geschenken, merchandising | Best wanneer het product is ontworpen voor echt herhaald gebruik |
| Jute en jute | Niche maar relevant | Wijn-, voedsel-, cadeau- en lifestyledetailhandel | Sterke natuurlijke positionering, maar groei op de brede markt mag niet overdreven worden zonder categorie-specifieke gegevens |
| Herbruikbaar polyester | Praktisch | Opvouwbare en lichtgewicht boodschappentassen | Duurzaamheid en herhaald gebruik zijn belangrijker dan algemene milieubeweringen |
| Niet-geweven PP | Waardegericht | Acties en basis herbruikbare boodschappentassen | Mag niet automatisch worden omschreven als milieuvriendelijker |
| Vernieuwde plastic eenmalige zakken | Onder druk | Beperkte toepassingen met korte levensduur | Duidelijke daling van het verbruik in verschillende gereguleerde detailhandelsmarkten |
| Complexe verpakkingen van meerdere materialen | Druk Verhogen | Geselecteerde technische toepassingen | Moeilijke eindverwerking kan de duurzaamheidswaarde verminderen |
Op basis van de combinatie van consumentenvoorkeur, regelgeving en materiaaltrends passen verschillende zakcategorieën het beste strategisch.
Sterke match, omdat de afname van lichtgewicht wegwerpzakken vraag creëert naar alternatieve draagsystemen.
Geschikte materialen zijn:
Belangrijk is daadwerkelijk herhaald gebruik.
Deze producten combineren:
Deze categorie past bij de bredere beweging richting herbruikbare en materiaalefficiënte verpakkingen.
Geschikte materialen zijn:
Voor een duurzaamheidspositie biedt RPET een duidelijker verhaal over gerecycled materiaal dan synthetische grondstoffen uit primaire productie.

Deze zullen waarschijnlijk strategisch relevant blijven, omdat gerecycled materiaal hoog scoort op de duurzaamheidsvoorkeuren van consumenten, terwijl de productie van gerecycleerd polyester in absolute hoeveelheid is toegenomen.
Geschikte producten omvatten:
De volgende fase van de markt zal waarschijnlijk een nauwkeurigere communicatie vereisen over gerecycled materiaalgehalte en herkomst, in plaats van simpelweg het woord ‘gerecycled’ toe te voegen aan de productmarketing. Dit is een conclusie gebaseerd op de gecombineerde richting van consumenten, materialen en regelgeving.
Canvas tassen zijn goed geplaatst voor:
Echter mag canvas niet eenvoudig worden geïntrigeerd als:
Natuurlijk materiaal = automatisch duurzaam.
Volgens Textile Exchange daalde het aandeel katoen in de wereldwijde vezelproductie licht tot 19% in 2024, terwijl de totale katoenproductie ook licht daalde van 24,8 miljoen ton naar 24,5 miljoen ton.
De krachtiger positionering voor canvas tassen is daarom:
duurzaamheid, herhaald gebruik, onderhoudbaarheid en langdurige merkwaarde
in plaats van onondersteunde claims over milieuvoordelen.

Papieren winkeltassen en kartonnen cadeauverpakkingen zijn sterk relevant voor:
Hun voordelen zijn het grootst op markten met een gevestigde papierinzameling en -recyclinginfrastructuur.
Het Europese recyclingpercentage voor papierverpakkingen van 83,1% vormt een sterke reden om papierverpakkingen voor de detailhandel belangrijk te blijven in relevante toepassingen.
Dit is de duidelijkst afnemende categorie in de beschikbare gegevens over draagtassen.
Het gebruik van lichtgewicht draagtassen in de EU daalde van 95 stuks per persoon in 2018 naar 65 in 2023.
Gegevens van grote detailhandelaars in Engeland tonen bijna een 98% daling ten opzichte van de periode vóór de heffing op draagtassen.
Er kunnen nog steeds jaar-op-jaar schommelingen en marktspecifieke uitzonderingen optreden. Bijvoorbeeld: de totale gerapporteerde zakverkoop in Engeland steeg met 7% van 2023–2024 naar 2024–2025, ondanks dat de langetermijnontwikkeling nog steeds sterk lager bleef dan het niveau vóór de invoering van de heffing.
De juiste conclusie is dus:
Langetermijnstructurele daling, maar geen rechte lijn van daling elk jaar.
Verpakking met:
staat onder toenemende regelgevende druk.
De verpaktingsrichtlijn van de EU richt zich specifiek op overbodige verpakkingen en lege ruimte.
Voor retailers leidt dit tot meer interesse in:
Consumentengegevens suggereren dat algemene milieuterminologie minder nuttig is dan duidelijke concepten.
In het elflandenonderzoek van McKinsey was recycleerbaarheid het belangrijkste duurzaamheidskenmerk, terwijl herbruikbaar ontwerp en gerecycled materiaal ook sterk presteerden. In negen van de elf landen werd biobased verpakking als het minst belangrijke duurzaamheidskenmerk genoemd.
Dit betekent niet dat biobased materialen geen toekomst hebben.
Dit betekent dat kopers niet mogen aannemen dat een vaag label zoals:
automatisch de sterkste commerciële boodschap is in elke markt.
Duidelijkere beweringen zijn beter begrijpelijk:
Eén van de meest nuttige bevindingen uit recent onderzoek onder consumenten is dat duurzaamheid belangrijk is, maar dat het de basiskenmerken van het product niet vervangt.
McKinsey constateerde dat prijs en kwaliteit de belangrijkste aankoopfactoren blijven. In Europa zijn praktische verpakkingsfactoren, zoals voedselveiligheid en houdbaarheid, nog belangrijker dan het milieu-effect.
Daarom mag verpakking voor retail niet inleveren op:
Een herbruikbare boodschappentas die oncomfortabel is om te dragen, zal waarschijnlijk geen zinvolle herhaalde gebruik stimuleren.
Een RPET-tas met slechte naden wordt niet plotseling een goed product alleen omdat de stof gerecycled materiaal bevat.
Een papieren tas die bezwijkt onder de vereiste belasting, is geen geschikte oplossing voor zware retailproducten.
De krachtigste richting is:
duurzaamheid geïntegreerd in een goed productontwerp.
Vooral producten die zijn ontworpen voor echt herhaald gebruik.
Vooral RPET- en gerecycleerd polyesterprojecten met duidelijke herkomstvereisten.
Vooral op markten met volwassen papierinzamelsystemen.
Waar gewichtsvermindering de productprestaties niet schaadt.
Verpakking die is ontworpen rond de werkelijke producten in plaats van overmatige lege ruimte.
Producten die overbodige onderdelen en complexiteit verwijderen.
Deze richtingen sluiten aan bij zowel de voorkeuren van consumenten op het gebied van circulariteit als bij de richting van de verpakkingsregelgeving.
Sterke, langdurige daling op gereguleerde markten.
Wordt steeds minder in lijn met de doelstellingen voor vermindering van verpakking.
Onder druk van de verschuiving naar recycleerbare verpakkingen.
Minder overtuigend dan specifieke, begrijpelijke kenmerken zoals recycleerbaarheid, herbruikbaarheid en inhoud van gerecycled materiaal.
Sterk voor premium herbruikbare producten, maar de huidige wereldwijde vezelgegevens tonen geen stijgende marktaandeel voor katoen.
Relevant voor positionering in natuurlijke, cadeau-, wijn- en levensmiddelenretail, maar mag niet worden omschreven als een universeel groeiend verpakkingssegment zonder specifieke marktgegevens.
De productie van virgin polyester neemt wereldwijd nog toe, dus het zou onjuist zijn om te zeggen dat virgin synthetische materialen verdwijnen. Polyester bleef in 2024 59% van de wereldwijde vezelproductie vertegenwoordigen en 88% van de polyesterproductie was fossiel gebaseerd.
De nauwkeurigere conclusie is dat de commerciële en regelgevende druk op gerecycleerde alternatieven toeneemt, terwijl de productie van virgin materialen nog steeds groot blijft.
Op basis van de huidige richting kan een verpakkingsassortiment voor retail meerdere productgroepen prioriteren.
Het juiste product moet worden gekozen op basis van:
De gegevens laten zien dat de trend naar milieuvriendelijke verpakkingen echt is, maar specifieker dan simpelweg plastic vervangen door natuurlijk ogende materialen.
De krachtigste signalen zijn:
Voor kopers van op maat gemaakte tassen is de meest veelbelovende richting daarom niet om elk product dat als milieuvriendelijk wordt omschreven na te jagen.
De betere strategie is om verpakking te ontwikkelen die het volgende combineert:
echte functionaliteit + herhaald gebruik + duidelijke materiaalinformatie + efficiënte constructie + geloofwaardige duurzaamheidspositie.
Voor retailers, supermarkten en merkeigenaren zijn producten zoals herbruikbare boodschappentassen, RPET-tassen, inklapbare tassen, duurzame canvas tassen en recycleerbare papierverpakkingen sterk in lijn met de richting van de markt.
De verpakkingsproducten die op lange termijn onder de grootste druk staan, zijn die welke zijn gebaseerd op korte gebruikscycli, onnodig materiaal, moeilijk te verwerken constructies en duurzaamheidsclaims die klanten niet duidelijk kunnen begrijpen.
Wat wilt u nog meer weten?
Actueel nieuws2026-07-21
2026-07-20
2026-07-17
2026-07-16
2026-07-15
2026-07-14